historia - wojny, kozacy i turcy

 0    31 schede    guest2464688
Scarica mp3 Stampa Gioca Testa il tuo livello
 
Domanda język polski Risposta język polski
kim byli kozacy
inizia ad imparare
mniejszość etniczna, zbiegli z dóbr magnackich chłopi polscy litewscy ruscy, także kupcy rzemieślnicy szlachta gołota. mowili w polsko-rosyjskim językiem i wyznawali prawosławie. mieszkali na zaporoże, ziemie nad dnieprem
kozacy jako społeczność wojskowa
inizia ad imparare
stali się społecznością wojskową, bo zagrożenie ze strony tatarów było zbyt wielkie. mieli wokoło siebie dużych wrogów - tatarzy i rusini. dobrzy żeglarze (łodzie-czajki)
na czym polegają chadzki
inizia ad imparare
Kozacy spływali po Dnieprze i łupili miasta nad Morzem Czarnym (bardziej opłacało się kraść niż zajmować się rolnictwem)
osiedla kozaków
inizia ad imparare
budowali sicze, czyli obozy. osiedli się na zaporożu budując tam osady wolne od systemu feudalnego (ustrój jak gdyby demoktatyczny)
szlachta vs kozacy
inizia ad imparare
magnaci nie uważali chłopów za wolnych ludzi. prywatnie najeżdżali na kozaków (wiśniewiecki ↑), finalnie dążąc do porozumienia, przez co powstały rejestry
rejestry
inizia ad imparare
każdy zarejestrowany Kozak stawał się żołnierzem rzeczpospolitej i dostawał pieniądze od rządu. stały się przyczyną konfliktu, bo król pl zmniejszał je w czasie pokoju (↑ na wojne)
1591-1593 r., 1597 → 1601
inizia ad imparare
pierwsze powstanie kozackie. w następnych latach dochodziło do kolejnych buntów, więc w 1597 sejm uznał kozaków za wrogów. wycofano się z tego założenia w 1601 roku pod warunkiem że Kozacy pomogą Polsce w wojnie ze Szwedami
pierwszy rok powstania chmielnickiego
inizia ad imparare
1648 r, rp przegrała trzy ważne bitwy: pod żółtymi wodami, pod korsuniem i pławicami. w tym roku umarł też władysław iv waza, uważany za protektora kozaków (Jan Kazimierz na króla)
1649 r.
inizia ad imparare
pl obroniła twierdzę Zbaraż, dowódcą był wiśniewiecki
1651-1652
inizia ad imparare
'51 to wygrana Polski w beresteczku; '52 to wygrana Kozaków w batohu
1654
inizia ad imparare
podpisano ugody kozacko rosyjską, czego polska nie zaakceptowała → krótka wojna z rosją
1657, 1658
inizia ad imparare
śmierć Chmielnickiego; nowym atamanem został wyhowski i w 1658 roku podpisano ugodę w hadziaczu, a kozacy powrócili do rp na wcześniejszych warunkach
1658 i 1660
inizia ad imparare
wybuchła wojna z Rosją, w 1660 roku Polska pokonała Rosję płonką i cudownem
Rokosz Lubomirskiego
inizia ad imparare
1665-'66, bunt szlachty z inicjatywy Jerzego L. przez który nie udał się plan przeforsowania elekcji. zakończyła się wygraną z janem kazimierzem w bitwie pod mątwicami, przez co w 1668 abdykował
1667 r.
inizia ad imparare
pokój w andruszowie, koniec wojny
skutki Powstania Chmielnickiego
inizia ad imparare
podział kozaczyzny na pół przez dniepr między Polskę a Rosję; osłabienie RP (+wojny z sąsiednimi państwami)
przyczyny powstania Chmielnickiego i data
inizia ad imparare
1648, zła sytuacja ekonomiczna kozaków; różnice wyznaniowe; dążenie Kozaków do zwiększenia rejestru; porzucenje przez króla planu wojny z Turcją
przyczyny wojen z Turcją
inizia ad imparare
najazdy kozaków na ziemię Turcji; najazdy Tatarów na ziemie Polski; najazdy polskich magnatów na mołdawię; pierwsza odsiecz wiedeńska
1595
inizia ad imparare
Jan Zamoyski zorganizował prywatną wyprawę do Mołdawii. jego wojska osadziły na terenie Jeremiego mohyłę przychylnego Polsce oraz zajęły zamki w chocimiu i jassach → starcie z turcją pod cecorą
1598
inizia ad imparare
układ w Stambule na mocy którego Mołdawia stała się terenem zarządzanym przez Polskę i przez Turcję
1620 (żółkiewski)
inizia ad imparare
Wojna polsko-turecka nad Dniestrem. Żółkiewski postanowił przejść przez terytorium T aby PL mogła uniknąć większych szkód. powstrzymywał T aby Twierdza pod Chocimiem mogła się przygotować do obrony
1620 bitwa
inizia ad imparare
bitwa pod Cecorą. Żółkiewski umarł przy odwrocie po obronie cecory. bitwy przegrano
obrona chocimia
inizia ad imparare
obroną chocimia dowodził Jan Karol Chodkiewicz (na łożu śmierci). turkom nie udało się zdobyć twierdzy, ale Chodkiewicz w niej umarł
1621
inizia ad imparare
pokój w chocimiu, koniec wojny. potwierdzono przebieg granicy przez Dniepr
1672 r.
inizia ad imparare
armia turecka najechała na Polskę. ta pokładała nadzieje w Kamieńcu podolskim (twierdza Orle Gniazdo). padł, turcja weszła w głąb rozejm w Buczaczu (niekorzystny dla pl, która straciła podole)
XI 1673
inizia ad imparare
bitwa pod Chocimiem. doskonały strateg Jan Sobieski nakazał Polakom ukryć się w wodzie i tak rozniósł wojska Turcji
IV 1674 i 1676
inizia ad imparare
wolna elekcja, Jan Sobieski został królem. dwa lata póżniej koronowano go i podpisano rozejm w żurawnie, a turcja zwróciła 1/3 ziem
odsiecz wiedeńska
inizia ad imparare
VII 1683. Turcy zaatakowali Habsburgów. państwa zachodnie, widząc potęge turcji, apelowały do (christ) polski o pomoc dla Austrii. Jan iii sobieski wspomógł atakowanych
koniec odsieczy
inizia ad imparare
1683. zwycięstwo Sobieskiego. w odsieczy wiedeńskiej husaria pokonała i Janczarów, fanatycznych wysłanników sułtana
1684
inizia ad imparare
powstanie ligi świętej, która chciała pokonać turcje = polska+ habsburgowie + Wenecja + papież
pokoj w karłowicach
inizia ad imparare
1699. polska odzyskała wszystkich zagarnięte przez turcje ziemie. koniec wojny

Devi essere accedere per pubblicare un commento.